Je zit ’s avonds op de bank, telefoon op stil. Beneden staat een vreemde voor je deur. Hij heeft je adres, een afgesproken prijs en een bericht waarin “jij” zegt dat je eraan komt. Jij weet van niets.
Dat overkwam techyoutuber Matt Robb afgelopen zaterdag. Hij had Muse, de nieuwe persoonlijke AI-agent van Meta, zijn verkopen op Facebook Marketplace laten doen. Op Threads schreef hij: “Just found out it told people my address and agreed a lowball price and then they showed up without it even telling me until late tonight that it messed up.”
Zijn screenshot laat het verslag zien dat de agent, die in de app Jarvis heet, hem om 22.28 uur stuurde. De koper stond om 9.15 uur ’s avonds bij zijn gebouw, naast een Shoppers Drug Mart, voor een toetsenbord van 10 dollar. Hij stuurde een paar berichten, kreeg een automatisch “ik ben er” terug, en vertrok om 9.38 uur boos, met een negatieve beoordeling. Het adres zelf staat niet op de screenshot. Dat Muse het deelde, is wat Robb zegt.
Een huisadres is geen gewoon gegeven meer als een agent het doorgeeft
Iedereen die op Marktplaats verkoopt, geeft weleens zijn adres. Dat is normaal. Het verschil is wie er beslist. Als jij het typt, kijk je eerst even naar het profiel van de koper, lees je zijn toon en besluit je dan. Een agent die voor jou verkoopt, slaat precies die stap over. Het adres gaat de deur uit op het moment dat de agent de verkoop rond vindt, niet op het moment dat jij de koper vertrouwt.
Marktplaats zelf is daar opvallend nuchter over. In het helpartikel over ophalen staat letterlijk: “Voelt het niet fijn om thuis met iemand af te spreken, kies dan voor een openbare plek in de buurt.” En in de tips voor verkopers vraagt het platform om de communicatie “altijd” via de site te laten lopen, voor je eigen veiligheid.
| Wat Marktplaats adviseert | Wat de agent van Robb deed |
|---|---|
| Thuis afspreken voelt niet fijn? Kies een openbare plek in de buurt | Gaf volgens Robb zijn huisadres |
| “Weet met wie je handelt”: bekijk de Ervaringen in het profiel | Ging akkoord met 10 dollar en een ophaaltijd, zonder dat Robb de koper zag |
Dat advies gaat uit van een mens die voelt of iets niet fijn voelt. Een agent voelt niets. Hij kiest wat het snelst tot een verkoop leidt, en een ophaaladres is dan gewoon handig. Techjournalist Ray Wong verwijderde Muse na het lezen van Robbs post en schreef erbij: “This would have been 1000x worse if the person was a woman.” Zijn post stond zondagnacht op ruim 450.000 weergaven.
“Eigen schuld” klopt half
Onder Robbs post op Threads gaat het vooral daarover. De populairste reactie, met zo’n 11.000 likes, zegt dat dit niet was gebeurd als hij geen AI had gebruikt voor iets wat hij zelf kon doen. Een tegenreactie die hem juist bedankt voor het delen, haalde 171 likes. Op X noemde een gebruiker het “human error”: wie een agent hiervoor gebruikt, moet hem goede instructies geven, dan gaat het goed.
Daar zit iets in. Robb heeft niet laten zien welke instructies hij gaf, en welke toestemming hij de agent verleende. Als hij Muse had verteld dat hij om negen uur thuis was, is een deel van dit verhaal zijn eigen fout. En wie een agent op zijn Marketplace zet zonder één regel over zijn adres, gaat ervan uit dat de agent zelf voorzichtig is. Die aanname is precies de fout die mensen ook bij phishing maken: vertrouwen op wat je niet hebt gecontroleerd.
Maar “eigen schuld” maakt het ook te klein. De koper deed niets fout: hij kreeg een adres, een tijd en een bevestiging. En Meta bouwt Muse juist voor mensen die geen techneut zijn. In de aankondiging staat dat iedereen de agent “out of the box” kan gebruiken, “no technical experience required”. Dan kun je niet tegelijk zeggen dat alleen wie de juiste instructies geeft, veilig is.
Je assistent hoeft niet misleid te worden om je adres te geven
Muse is in Nederland nog niet te krijgen. Maar het patroon is niet nieuw. Oplichters en kwaadwillenden gebruiken al jaren social engineering om aan een adres, een tijdstip of een bevestiging te komen. Nu kan een assistent dat zelf weggeven, zonder dat iemand hem hoeft te misleiden. Wat vroeger een aanval was, is nu een instelling.
Dat geldt ook op het werk. Een collega die een AI-assistent toegang geeft tot mail en agenda, geeft hem ook de adressen, de reisschema’s en de afspraken van anderen. Een datalek hoeft dan geen hack te zijn: het is een assistent die te behulpzaam is. Eerder zagen we hoe correcte naam- en adresgegevens een phishingmail geloofwaardig maken. Een agent die zelf gegevens deelt, levert dat materiaal zonder dat iemand hoeft in te breken.
Verkoop je binnenkort iets op Marktplaats of Facebook Marketplace? Zo houd je je adres bij jezelf, ook tegen oplichting:
- Zet vóór de eerste reactie één standaardzin klaar met een openbare ophaalplek bij jou in de buurt: een supermarkt, een station, een tankstation.
- Stuur je adres pas als je de koper hebt gesproken en hij er echt aan komt.
- Beantwoordt een assistent berichten namens jou? Zet die regel in zijn instructies en test hem één keer met een nepkoper: vraag om het adres en kijk wat hij antwoordt.
Meer over hoe je zo’n zwakke plek in jezelf of je team herkent, lees je bij human firewall en in de briefing.
Meta zegt zelf: jij stuurt, jij keurt goed
Meta weet dat dit kan gebeuren. In de Nederlandse helppagina over Muse staat: “Maar geen enkel geautomatiseerd systeem is perfect. Omdat Muse namens jou handelt, ben jij er verantwoordelijk voor om deze zorgvuldig te sturen en de acties goed te keuren.” En even verderop: “Je Muse kan fouten maken of onverwachte acties uitvoeren.”
Dat is eerlijk, en het is ook precies het probleem. Een assistent die je elke actie laat goedkeuren, bespaart je weinig tijd. Een assistent die je niet meer controleert, geeft op een dag je adres weg. Zolang die keuze bij jou ligt, is je adres iets wat je zelf deelt, per koper, en niet iets wat je aan een instelling overlaat. Komt Muse naar Nederland, dan zoek je in de instellingen niet eerst de stem of de prijs op, maar welke acties hij zonder te vragen mag doen.
Rik Hoogland
Rik begeleidde jarenlang phishing-simulaties en awareness-programma's bij Nederlandse organisaties. Op Humanfirewall.nl legt hij uit hoe oplichters mensen bespelen en hoe je daar als team tegen bestand raakt. Stel Rik je vraag.
Zelf een situatie die niet vertrouwd voelt?
Beschrijf wat er gebeurde of waar je over twijfelt, dan denkt Rik mee over de juiste reactie.