Twee juristen en een ingenieur bestuderen een laptop en een geprint schakelschema aan tafel

Op de laatste werkdag levert iemand zijn laptop in, drinkt koffie met het team en loopt de deur uit. Twee maanden later blijkt hij nog steeds bij bestanden te kunnen die hij nooit meer had moeten zien. Niet omdat hij een geniale hacker is. Omdat niemand het vinkje had omgezet.

Apple zegt nieuw bewijs te hebben dat een oud-medewerker vertrouwelijke bedrijfsinformatie meenam naar OpenAI. Dat staat in nieuwe rechtbankdocumenten, waarover Tweakers als eerste berichtte en die NU.nl overnam. De advocaten van de man leverden zijn oude MacBook in. Daarop vond Apple naar eigen zeggen bewijs dat hij tientallen vertrouwelijke documenten had gedownload — ook nog in april, toen hij al bij OpenAI werkte.

Concreter: in maart 2026 zou hij een schakelschema van een stroomomvormer hebben gebruikt in LTspice, software waarmee je elektronische schakelingen simuleert. Onder zijn eigen naam. Hij zou daarbij ook een AI-programma hebben getraind om die software te bedienen en de uitkomsten te beoordelen. De simulaties draaide hij niet op die MacBook, maar de resultaten kwamen via zijn iCloud-opslag alsnog op het apparaat terecht. Zo vond Apple ze. In juni zou hij bovendien een collega bij OpenAI hebben gevraagd Apple-apparaten te resetten en daarna intensief te gebruiken, nadat hij hoorde dat er onderzoek naar hem liep.

De zaak zelf is openbaar: hij staat als zaaknummer 5:26-cv-07078 in het register van de federale rechtbank in Noord-Californië. Wij noemen de naam van de oud-medewerker hier niet: er ligt een beschuldiging, geen uitspraak.

Er ligt nog een zwaardere aantijging: Apple beschuldigt hem er ook van een fout in de toegangsbeveiliging te hebben omzeild om gegevens uit het interne netwerk te halen. Dat is een beschuldiging in een lopende zaak, geen vaststelling, en het is wel het punt waarop dit verhaal kantelt van slordigheid naar opzet — áls het klopt.

De interessantste zin komt van de tegenpartij

OpenAI zei vorige maand dat de man de bestanden alleen gebruikte om oud-collega’s bij Apple te helpen. En daarnaast: dat Apple vertrokken werknemers niet goed de toegang tot interne systemen ontneemt.

Dat is een verweer waar je als beveiliger even stil van wordt. Het is namelijk waarschijnlijk waar, en het is bij vrijwel elke organisatie waar. Offboarding is de saaiste taak in het bedrijf: het levert niets op, niemand vraagt erom, en als het goed gaat merkt niemand het. Precies daarom blijft het liggen.

Toegang intrekken is geen IT-klus, het is een afspraak tussen mensen

Wij vinden dat dit dossier verkeerd wordt gelezen als “kijk hoe geraffineerd een insider te werk gaat”. Kijk nog eens naar het gedrag dat mét bestanden op die laptop is onderbouwd: iemand downloadt documenten onder zijn eigen naam, draait simulaties onder zijn eigen naam, en zijn iCloud synchroniseert het resultaat braaf naar bedrijfsapparatuur. Dat is geen spionage uit een film. Dat is iemand die doorwerkt zoals hij gewend was, met de accounts die nog werkten.

Het omzeilen van die toegangsbeveiliging past niet in dat beeld, en dat moet je erbij zeggen. Maar merk op wat Apple daar beschrijft: een fóut in de beveiliging, die iemand kon omzeilen. Ook dat is geen filmscène. Dat is een gat dat er al was.

En daar zit de les. De verdediging tegen dit scenario is niet een duurder detectieplatform. Het is een lijst met de vraag: wie ontneemt op de laatste dag welke toegang, en wie controleert dat een week later nog een keer? Dat is een afspraak tussen HR, de leidinggevende en IT — drie partijen die elk denken dat een van de andere twee het doet. Wij hebben ditzelfde patroon eerder beschreven bij shadow-AI op de werkvloer: niet kwade wil, maar gemak dat door een gat glipt dat niemand dichtzette.

Toegang intrekken maakt het venster kleiner, niet nul

Eerlijk zijn: met een perfecte offboarding was dit verhaal niet voorbij geweest. De simulaties draaide de man niet op de Apple-laptop. De kennis in zijn hoofd, en documenten die hij mogelijk eerder al kopieerde, gaan niet weg als je een account uitzet. Wie roept dat “gewoon de toegang intrekken” dit had voorkomen, verkoopt een makkelijkere wereld dan hij is. Het is bovendien Apple dat de beschuldigingen doet in een lopende rechtszaak; OpenAI heeft op deze nieuwe stukken nog niet gereageerd. Toegang intrekken maakt het venster kleiner, en dat is winst. Het maakt het venster niet nul.

Dit is de controle van vijf minuten voor vanavond

Pak de laatste collega die bij jullie vertrok en probeer één ding: log in op het bedrijfsaccount dat het minst zichtbaar is. Niet de mail — die wordt altijd uitgezet. Denk aan het projecttool, de wachtwoordkluis, de gedeelde cloudopslag, de leveranciersportal. Werkt er nog één, dan weet je genoeg over de rest van de lijst. En laat de synchronisatie meelopen in die check, want dat is precies het pad dat Apple in deze zaak gebruikte om iets te vinden. Onze uitleg over adminrechten en wie ze werkelijk heeft begint bij dezelfde inventarisatie.

Wat de rechtbank straks zichtbaar maakt

De zaak loopt sinds juli. Wordt er een schikking getroffen, dan verdwijnen de details achter een geheimhoudingsclausule en leert de rest van de sector niets. Komt het tot een uitspraak, dan ligt er voor het eerst op papier hoeveel toegang een vertrokken medewerker in de praktijk hield bij een bedrijf dat zichzelf tot de best beveiligde ter wereld rekent. Dat document is voor elke IT-afdeling nuttiger dan het hele persbericht eromheen.

Rik Hoogland, security-awareness-specialist en vaste auteur van Humanfirewall.nl

Rik Hoogland
Rik begeleidde jarenlang phishing-simulaties en awareness-programma's bij Nederlandse organisaties. Op Humanfirewall.nl legt hij uit hoe oplichters mensen bespelen en hoe je daar als team tegen bestand raakt. Stel Rik je vraag.

Zelf een situatie die niet vertrouwd voelt?

Beschrijf wat er gebeurde of waar je over twijfelt, dan denkt Rik mee over de juiste reactie.