Router en gesloten werklaptop met een televisie in de aangrenzende woonkamer

De tv vraagt om het wifiwachtwoord. Je voert dezelfde code in als op je werklaptop en tien seconden later werkt de streamingapp. Handig geregeld. Alleen heb je nog niet besloten of die televisie ook bij de andere apparaten in huis mag komen.

Een smart-tv op een gastnetwerk zetten kan die toegang beperken. De voorwaarde: dat netwerk moet toegang tot je hoofdnetwerk daadwerkelijk blokkeren. Alleen een andere netwerknaam is daarvoor onvoldoende. Je regelt hiermee welke apparaten elkaar kunnen bereiken; je schakelt er geen kijkregistratie of microfoon mee uit.

Een gastnetwerk kan alsnog een deur openlaten

Bij sommige routers kun je gasten toestemming geven om apparaten op het hoofdnetwerk te benaderen. TP-Link beschrijft daarvoor de optie ‘Allow guests to access my local network’. Staat die aan, dan mogen gasten volgens de handleiding communiceren met apparaten op het gewone netwerk en de LAN-poorten.

Dat is iets anders dan ‘Allow guests to see each other’. Die tweede keuze gaat over apparaten binnen het gastnetwerk onderling. Je kunt dus twee verschillende scheidingen hebben: gasten tegenover je eigen netwerk, en gasten tegenover andere gasten. Controleer welke van die twee je router bedoelt.

Je tv heeft geen toegang tot je werkbestanden nodig

Voor een ingebouwde streamingapp is toegang tot internet meestal het doel. Toegang tot je werklaptop of een netwerkschijf met documenten hoort daar niet automatisch bij. Mijn uitgangspunt: geef een apparaat alleen de verbindingen die je gebruikt. Dat scheelt vertrouwen dat je anders ongemerkt aan de tv-fabrikant en iedere geïnstalleerde app geeft.

Die beperking heet netwerksegmentatie. Het is dezelfde gedachte als terughoudend omgaan met adminrechten: iets dat mag werken, hoeft niet overal bij te kunnen. Een kwetsbaarheid in één apparaat geeft een aanvaller dan minder mogelijkheden om verder te komen. Segmentatie maakt het apparaat zelf niet onkwetsbaar.

Controleer de gasttoegang vóór je de tv verplaatst

  1. Open de routerapp of het beheeradres uit de handleiding van je eigen router. Zoek het gastnetwerk op en lees welke toegang het krijgt.
  2. Kies een herkenbare naam en een eigen wachtwoord. Laat de optie om gasten toegang tot het lokale of hoofdnetwerk te geven uit als je de tv daarvan wilt scheiden.
  3. Verbind de tv met dit gastnetwerk. Controleer daarna in de apparatenlijst van de router of de tv daar ook echt staat. Let op een eventuele netwerkkabel: een wifiwijziging zegt niets over een tweede, bekabelde verbinding.
  4. Open de streamingapp die je normaal gebruikt. Bekijk apart of casten, de afstandsbedieningsapp en toegang tot een eigen mediaserver nog werken. Zo weet je welke functies van lokale toegang afhankelijk zijn.

Gebruik je TP-Link Deco, let dan ook op de bedrijfsmodus. Volgens de Deco-handleiding zijn gastnetwerk en hoofdnetwerk in routermodus gescheiden. In accesspointmodus regelt de schakelaar ‘Allow Local Access’ die toegang. TP-Link waarschuwt dat opties per model en softwareversie verschillen. Zoek daarom op het exacte type van jouw apparaat.

Waarom ziet je telefoon de tv niet meer?

Casten kan juist verbinding tussen telefoon en televisie nodig hebben. Google vraagt voor casten vanuit geschikte apps dat beide apparaten op hetzelfde wifi-netwerk zitten. Een scheiding kan dus de functie blokkeren die je dagelijks gebruikt. Dat is een echte afweging, geen fout van de gebruiker.

Wie zegt “zet alles op het gastnetwerk en klaar” maakt het te makkelijk. Voor een tv die films vanaf je eigen mediaserver afspeelt, kan lokale toegang onderdeel van de bedoeling zijn. Kies eerst welke functie je wilt behouden. Een ingebouwde tv-app of een losse speler via HDMI kan voor jouw gebruik voldoende zijn, maar controleer ook de privacykeuzes van die speler. Zet niet blind alle netwerktoegang weer open zodra één knop stopt met werken.

Internettoegang blijft een afzonderlijke keuze

Een geïsoleerde tv kan nog steeds met internetdiensten communiceren. Een gastnetwerk blokkeert dus niet vanzelf advertenties, gebruikersstatistieken of andere gegevensstromen naar de fabrikant. Ook een VPN beschermt maar een deel van je verbindingen; hij vervangt de toegangsregels van je router niet.

Blijf updates volgen voor tv en router. Het Britse NCSC adviseert bij slimme apparaten onder meer de ondersteuning en beveiligingsupdates te controleren. Deze uitleg is een manier om je inrichting na te lopen, geen veiligheidstest van jouw netwerk.

Begin met één controle: mag jouw gastnetwerk het hoofdnetwerk bereiken? Bewaar de keuze die je maakt. Als je later een nieuwe router installeert of van routermodus naar accesspointmodus gaat, controleer je die scheiding opnieuw. De naam van je wifi kan hetzelfde blijven terwijl de toegang verandert.

Rik Hoogland, security-awareness-specialist en vaste auteur van Humanfirewall.nl

Rik Hoogland
Rik begeleidde jarenlang phishing-simulaties en awareness-programma's bij Nederlandse organisaties. Op Humanfirewall.nl legt hij uit hoe oplichters mensen bespelen en hoe je daar als team tegen bestand raakt. Stel Rik je vraag.

Zelf een situatie die niet vertrouwd voelt?

Beschrijf wat er gebeurde of waar je over twijfelt, dan denkt Rik mee over de juiste reactie.