Ook bij Meta wil niemand gefilmd worden

Een rode stoep voor een bakstenen kantoor in Amsterdam. Een vrouw met een rugzak loopt naar binnen en wordt aangesproken door een man met een dik zwart montuur. Hij vraagt wat ze het leukst vindt aan de Meta-bril. “De muziek”, zegt ze. Dan ziet ze iets. “Are you recording right now?”

Ja, hij neemt op. Met de bril van het bedrijf waar zij werkt. “Please don’t record me”, klinkt het even later. Een collega vraagt hij om zich een stukje om te draaien, en hij filmt door.

Die scène staat in een video van twee minuten en 43 seconden van programmamaker Roel Maalderink, gemaakt met Bits of Freedom en woensdag op YouTube gezet. Hij filmt medewerkers van Meta voor hun eigen kantoor, met de camerabril die Meta verkoopt. Bijna niemand wil in beeld.

Een half miljoen views, dan weg wegens pesten

Op Instagram was de video volgens Bits of Freedom al zo’n half miljoen keer bekeken toen Meta hem woensdagavond rond half negen offline haalde, meldt Dutch IT Channel. De reden, volgens een woordvoerder van Meta tegenover het ANP: “We hebben dit bericht verwijderd omdat het in strijd is met onze richtlijnen over pesten en intimidatie.” Verder zegt het bedrijf niets.

Maalderink zegt dat hem dat in tien jaar satire nooit eerder overkwam. “Nou maak ik één keer een filmpje over Meta. En dan wordt hij verwijderd van het platform van Meta”, zei hij tegen de NOS.

Op YouTube staat hij nog, en daar loopt de teller hard op. Donderdag om 13.08 uur telden wij 56.785 weergaven, een kwartier later 61.012. De populairste van de ruim tweehonderd reacties, met 549 likes: “Dat Meta deze video verwijdert van haar platforms is de beste promotie die ze deze video kunnen geven.”

Meta’s eigen tip: stop als iemand nee zegt

Leg de video naast de privacypagina van Meta’s AI-brillen en je ziet wat de grap eigenlijk doet. Daar staat, in het Nederlands: “Niet iedereen vindt het leuk om te worden gefotografeerd. Stop met opnemen als iemand aangeeft dat ze liever niet worden vastgelegd.”

Maalderink stopt niet. Hij speelt precies de drager voor wie die tip bedoeld is: vriendelijk, enthousiast en doof voor een nee. “I’m just filming everywhere I can”, zegt hij tegen iemand die vraagt of hij de beelden gaat publiceren.

En dat is het punt. Die tip is een verzoek aan de drager. De bril zelf dwingt hem niet af. Wie wil doorfilmen, filmt door, en de persoon voor de lens heeft alleen zijn stem. Bij Meta’s eigen personeel werkte die stem net zo weinig als bij ieder ander.

Meta heeft volgens de eigen regels gelijk, en daar zit het probleem

De verwijdering past in een regel die bestaat. In Meta’s beleid tegen pesten en intimidatie krijgen gewone volwassenen meer bescherming dan publieke figuren. Ze worden er onder meer beschermd tegen intimiderende grappen en streken. Medewerkers die op weg naar hun werk worden aangeklampt door een man met een filmende bril, dat kun je zo lezen.

Alleen: die bescherming werkt pas als een video op Instagram of Facebook staat en iemand hem ziet. Voor een deel van de regels staat er letterlijk bij dat gewone volwassenen het zelf moeten melden (“who must self-report”). Wie de video van Maalderink heeft gemeld, zegt Meta niet.

Denk dan aan de mensen die niet voor een Meta-kantoor staan. Er staan duizenden filmpjes online die met zo’n bril zijn gemaakt, en een deel daarvan zoekt de grens op, schrijft de NOS: vrouwen die niets vermoeden in wc-hokjes, in de sauna of op het strand. Die vrouwen weten meestal niet dat de video bestaat. Melden wat je niet weet, lukt niet.

Wij vinden de verwijdering daarom geen censuur, maar wel veelzeggend. Meta erkent met één regel dat ongevraagd filmen van gewone mensen op straat intimiderend kan zijn. Dat is precies wat de bril zonder enige drempel mogelijk maakt.

“Het kunnen gewoon schoonmakers zijn”

De kritiek op de video zelf is niet onzinnig, en die hoort er ook bij. “Beetje treurig om dan medewerkers lastig te vallen”, schrijft een kijker onder de video. Een ander wijst erop dat je niet weet wie je voor je hebt: “Het kunnen gewoon schoonmakers zijn die er niks mee te maken hebben, of zoals op het einde gewoon simpel weg een beveiliger.”

Dat klopt. Wie bij Meta in Amsterdam door de deur loopt, heeft die bril niet bedacht. De beveiliger die halverwege naar buiten komt, is gewoon vriendelijk. En een medewerkster die zegt dat ze “nog geen koffie” had, is onder de video een grap geworden: “wordt mijn nieuwe standaard excuus“, met 170 likes. Leuk voor de kijker, minder voor haar.

Wat de makers wel goed deden: in de YouTube-versie zijn de gezichten van de medewerkers die hij aanspreekt onherkenbaar gemaakt. Dat zagen wij toen we de video seconde voor seconde doorliepen.

Dat sluit aan bij wat de Autoriteit Persoonsgegevens dinsdag schreef: beelden waarop mensen herkenbaar zijn, mag je niet zomaar delen, tenzij die mensen toestemming geven. De satire hield zich aan een regel waar de gemiddelde drager nog nooit van heeft gehoord.

Afplakken kan niet, zegt Meta. De Consumentenbond kon het wel

In de video zegt Maalderink dat het makkelijk is: “You can just put a tape over the lights and then you can’t see that I’m filming.” Meta zegt op dezelfde privacypagina het tegenovergestelde. Als de bril merkt dat het lampje bedekt of gemanipuleerd is, “wordt de camera automatisch uitgeschakeld. Zo eenvoudig is het.”

In de video zelf werkt het lampje trouwens gewoon. “Can you see the light?”, vraagt Maalderink. “Yeah, I can see the light”, zegt de medewerkster. Pas daarna komt de grap over tape.

De Consumentenbond probeerde het na Meta’s privacy-updates van 2 september en kon nog steeds filmen met een sticker over het lampje. Zelf hebben wij het niet getest. Maar als de fabrikant zegt dat het niet kan en de Consumentenbond het een week later wel doet, weet je als voorbijganger in elk geval niet waar je op kunt vertrouwen.

Dat is ook waarom we hier eerder schreven dat je bij de Meta Glasses je eigen camera betaalt. Een lampje is een signaal, geen slot. Het vraagt de omgeving om op te letten, net als bij shoulder surfing en tailgating, waar ook niemand iets hackt en iedereen gewoon meekijkt.

Eén zin in je huisregels doet meer dan een lampje

De AP roept werkgevers op om camerabrillen op de werkplek “zoveel mogelijk te verbieden”, staat op de uitlegpagina. Om twee redenen: bedrijfsgeheimen, en de privacy van werknemers, klanten en anderen op de werkvloer. Poppodium TivoliVredenburg in Utrecht deed het al via de huisregels, schrijft Bits of Freedom.

Beheer je de receptie, het bezoekersbeleid of de huisregels van een kantoor? Zet er vóór het volgende bezoekersrooster één zin in, bijvoorbeeld: “Brillen en andere wearables met camera zijn binnen niet toegestaan voor opnames; zet ze uit of af.” Hang hem bij de ingang, zodat een receptionist ernaar kan wijzen.

Dan hoeft de medewerker die aangesproken wordt niet zelf te onderhandelen. Het past in hetzelfde rijtje als de afspraken over tools die medewerkers zelf meenemen, en het is werk voor een human firewall, niet voor een IT-afdeling.

Het grappige is dat Meta dit zelf ook zo lijkt te zien. Zijn eigen personeel wilde op de stoep niet gefilmd worden, en het platform haalde de beelden weg. Dat is de bescherming die de rest van ons nu met een sticker en een lampje moet doen.

Gaat de AP verder dan uitleg?

In haar waarschuwing van dinsdag schrijft de AP dat ze “welke mogelijkheden er zijn voor verdergaande maatregelen tegen camerabrillen en andere wearables met een camera” onderzoekt. De Consumentenbond en Bits of Freedom willen een verbod. En Meta kondigde op dezelfde dag als de video een Ray-Ban aan zonder camera, alleen met speakers en microfoons.

Komt de AP met meer dan uitleg, dan verschuift de vraag van de drager naar de verkoper. Tot die tijd blijft het zoals op die rode stoep in Amsterdam: iemand zegt “please don’t record me”, en het hangt van de man met de bril af wat er daarna gebeurt. Meer over dit soort keuzes op de werkvloer lees je in de briefing.

Zelf een situatie die niet vertrouwd voelt?

Beschrijf wat er gebeurde of waar je over twijfelt, dan denkt Rik mee over de juiste reactie.

Laat dit veld leeg

Naam E-mailadres Je vraag Stel je vraag